21 november, 2008

Vogels van Costa Rica

Inleiding
Van 21 november tot 2 december 2008 reisden Ben van den Broek en Reinier Scheeres naar Costa Rica. De vliegreis ging van Amsterdam per KLM naar Panama City en vervolgens na een korte overstaptijd met Copa Airlines naar San Jose.
Voor de overnachtingen werd gebruik gemaakt van hotel-vouchers. Met dit systeem kunnen hotels nog tot op de dag zelf worden geboekt, zodat de route op het laatste moment nog kan worden aangepast aan weersomstandigheden of gemelde waarnemingen. Gezien de af en toe zeer slechte wegen werd ter plaatse een kleine 4x4 auto gebruikt.
Dit arrangement (auto + hotel-vouchers) werd onder de naam “Flexi voucher” geboekt bij Kuoni reizen.

Vrijdag 21 november
Per trein vertrokken uit Schiedam om 09:23. Tien uur na vertrek van Schiphol landen we in Panama City, vanwaar we een uur later in een dik uur doorvliegen naar San Jose. Aankomst zelfde dag rond zes uur in de avond.
Ara Tours, de agent van Kuoni, heeft Joseph gestuurd om ons naar het hotel Orquideas Inn te brengen. Het is al donker als we aankomen en de dag heeft zeven uur langer geduurd, dus na uitpakken en een kop koffie gaan we vroeg naar bed.

Zaterdag 22 november
De wekker staat op half zeven, maar als het om half zes licht wordt zijn we al klaarwakker, dus we staan maar vast op en gaan voor het ontbijt nog een uurtje vogelen in de grote tuin van het hotel. De eerste die zich laat zien is een Great kiskadee. Het is droog, maar wel bewolkt en er staat een harde wind, dus we hebben geen last van de muggen. Na het ontbijt wordt de kleine Daihatsu 4x4 afgeleverd.
We gaan meteen op pad richting Limon. Dat is een kleine 120 km,waar we met de gemiddelde snelheid in Costa Rica van nog geen 40 km een uur of drie over doen. Al snel gaat het regenen, en zodra we de hellingen van het hooggebergte afdalen begint het zelfs te plenzen. Vlak voor Limon, ter hoogte van Estrada is er zoveel water gevallen dat het in dit laag gelegen gebied niet weg kan en van veel huizen staat de BG-vloer onder water. Wat verderop staan ook grote delen van de weg onder water. We moeten meerdere malen door een enorme plas water rijden zonder dat we het asfalt nog kunnen zien. Niet ongevaarlijk, omdat er aan weerskanten van de weg een brede watergang is.
Op een gegeven moment is het wel een halve meter diep en de stevige dwarsstroom heeft hetzelfde effect als harde dwarswind. Gelukkig komen we weer heelhuids op het droge en ook weer op een hoger gedeelte. Een half uur later nemen we onze intrek in een hotel in Moin, met uitzicht op een kolkende oceaan. Van vogelen komt niet veel, want het blijft de verdere dag regenen. De gids die die avond bij ons langs zou komen om een excursie voor de volgende dag voor te bereiden heeft er alle begrip voor dat we hem af bellen.

Zondag 23 november
Als we om half zes opstaan regent het nog steeds. De weersverwachting voor de komende dagen belooft weinig verbetering en we besluiten om ons heil meer naar het westen te zoeken. In plaats van Puerto Viejo de Sarapiqui, dat nu op het programma stond gaan we naar San Gerardo de Dota, dat in de bergen ligt en waar het weer waarschijnlijk beter is.
We moeten het eerste gedeelte langs dezelfde weg terug, maar het water is gelukkig wat gezakt. Bij Siquirres gaan we linksaf de highway 10 op en beginnen aan een stevige klim naar Turialba. Vervolgens naar Cartago, waar we de Transamerica-highway nemen, richting Zuid Amerika. Na een kilometer of vijftig verlaten we de asfaltweg en beginnen aan de steile afdaling naar San Gerardo de Dota. De weg is onverhard, maar sommige heel steile stukken zijn geasfalteerd. Na een kilometer of tien in een slakkengang komen we aan bij de Sevegre Mountain Lodge, het eerste hotel dat hier ooit werd gebouwd door een initiatiefrijke pioniers familie. Net als het hotel in Moin bestaat dit uit een complex met kleine appartementen-gebouwtjes. Aangezien de standaardkamers volgeboekt zijn krijgen we voor onze voucher een prachtige suite. Het regent nog steeds, maar desondanks laten de hummingbirds zich overal zien. Ondanks de regen schieten we toch nog een aantal mooie plaatjes.

Maandag 24 november
De regen is sterk afgenomen. Na het ontbijt gaan we met een gids op stap. Hij heeft al een groep van 10 duitsers en engelsen om zich heen verzameld waar we ons bij aansluiten. Na een paar honderd meter rijden stoppen we en er blijkt zowaar een Quetzal naast de weg in een boom te zitten. Hij zit met zijn rug naar ons toe en bovendien iets te hoog om mooi te fotograferen maar we kunnen zijn prachtige staart mooi bewonderen. De rest van de ochtend zien we nog een flink aantal andere soorten, waaronder veel flycatchers.
Na een uur of twee gaan we terug naar het hotel waar we de auto achterlaten en met de gids nog een tocht door het nevelwoud maken. De route is prachtig, maar vogels zien we niet veel meer, zoals meestal onderin het regenwoud.
Na de lunch gaan we op eigen houtje wat wandelen in de omgeving van het hotel en daar blijkt genoeg te zien. Jammer dat het toch regelmatig blijft miezeren en de zon zich niet laat zien, maar we scoren toch weer heel wat nieuwe soorten.

Dinsdag 25 november
We worden spontaan om vijf uur wakker. Het begint net licht te worden dus we gaan er (op) uit. Om half zeven zijn we op weg. Al na een kilometer blijken er in een boom een groepje quetzals te zitten. Ver weg, maar met de digiscoop zijn er toch nog aardige plaatjes van te maken.
Als we de vallei uit rijden komen we boven de 2000 meter weer in het nevelwoud terecht, waar je letterlijk in de wolken rijdt en dus weinig zicht hebt. Dat verandert pas weer als we de pas over zijn. In San Isidor nemen we even een koffiestop en daarna verlaten we de Transamerica Highway en houden op de kust aan. Een prima weg, die onlangs geasfalteerd lijkt.
Bij Dominiales aan de kust slaan we af naar het noorden, naar het Natl Park Manuel Antonio. Deze kustweg moet nog geasfalteerd worden en zit nog vol met kuilen. Bovendien heeft men er als voorbereiding van het asafalteren vast een laag keien op gegooid, waardoor we de laatste 50 km van deze dag in een slakkengang moeten afleggen. Voordeel is dat je dan veel meer vogels ziet en ook makkelijk midden op de weg kunt stoppen. We scoren weer wat nieuwe soorten, waaronder een Crested Caracara die zich prachtig laat portretteren en een aantal moerasvogels, waaronder Purple gallinule en Northern jaçana.
Lang duurt de pret niet want het begint weer te plenzen. In de stromende regen komen we aan bij hotel Rancho Casa Grande. Als we ons geïnstalleerd hebben en het terrein verkennen blijkt de hoteltuin toch niet de vogelrijke attractie die de reisgids beloofde.
Woensdag 26 november
We zijn weer om half zeven op pad, ditmaal richting Manuel Antonio natl park. Het is niet meer dan een half uurtje rijden. Het weer is goed, dus we bereiden ons voor op een paar flinke wandelingen. Zoals gebruikelijk in het regenwoud valt het met de vogelrijkdom -althans op maaiveld-niveau- een beetje tegen. Wel zien we Kapucijnapen (white-faced monkeys) en we horen ook brulapen (howler-monkeys).
Na een paar uur wandelen begint het weer te regenen. Geen probleem, want we zijn toch al kletsnat van het zweet, maar voor de foto-apparatuur zijn deze stortbuien toch niet zo goed. Het ziet er niet naar uit dat het snel weer op houdt, dus we gaan om twee uur richting auto.
Vanuit de auto doen we langs de weg toch nog een paar aardige waarnemingen.

Donderdag 27 november
De lucht is strak blauw dus we gaan na het ontbijt meteen op pad. Onze volgende bestemming is Monteverde Cloud Forest,dat precies op de continental divide en dus hoog in de bergen ligt en dat garandeert naast een aangename temperatuur een muggenvrij verblijf.
Op een parkeerplaats zien we een Roadside Hawk in een boom zitten. Als we stoppen zien we ook een paar rode Ara's vliegen, die in Costa Rica maar op enkele plaatsen voorkomen. Een buitenkansje dus. Verderop zien we hoog in de lucht een groep fregatvogels. Als we stoppen komen ze steeds lager vliegen en laten zich mooi fotograferen. We rijden geruime tijd in noordelijke richting langs de kust en besluiten linksaf te slaan om te zien of we nog meer zeevogels kunnen verschalken.
De weg blijkt dood te lopen bij een vissers dorpje. Er is zojuist een vissersbootje binnengelopen en dat trekt meteen een hoop vogels aan. Naast enorme aantallen Brown pelican zien we Magnificent Frigatbird, Black vulture, Royal tern en Laughing gull.
Voorbij Miramar slaan we rechtsaf en beginnen aan de klim naar Monteverde. Aanvankelijk is de weg nog keurig geasfalteerd maar halverwege houdt de verharding op en wordt de weg zo slecht dat het een wonder lijkt dat onze kleine Daihatsu 4x4 er tegen kan. Er liggen grote stenen op de weg en de gaten zijn nauwelijks te ontwijken. Stapvoets rijdend komen we uiteindelijk toch boven en nemen onze intrek in de Cloud Forest Lodge, waar we bij de receptie al voortdurend kolibri's heen en weer zien vliegen.

Vrijdag 28 november
Na het ontbijt worden we door een busje opgepikt voor een bezoek aan de Sky Walk, dat is een wandeling door het regenwoud, waarbij er van heuveltop naar heuveltop acht grote hangbruggen in de route zijn opgenomen zodat je door het kronendak loopt. We hebben een prima gids die veel weet te vertellen over planten en dierenleven. Vogels zien we ook in dit bos niet veel, al moeten ze er wel zitten. Onze waarnemingen blijven beperkt tot een Juan. Wel zien we een giftige Coral snake en twee kleine knaagdieren: een Aguti -die op een Capibara lijkt- en een Coaty, een soort wasbeertje.
Als we weer keurig thuis zijn afgeleverd gaan we eerst de omgeving van het hotel verkennen. Dat heeft vanmorgen voor dag en dauw al een Motmot en een Baltimore oriole opgeleverd. Nu zien we een stel Juan's in een boom en natuurlijk weer een aantal kolibri's. Vervolgens gaan we nog een uurtje bij de feeders op het terras kijken, waar voortdurend kolibri's rondzwermen.
Als we rond het hotel alle soorten gezien hebben gaan we met de auto naar de Hummingbird Gallery, bij de ingang van het Monteverde Natl park. Hier zoemen de kolibri's voortdurend om je hoofd. Het zijn zeker tien verschillende soorten. Toch valt het helemaal niet mee om ze te fotograferen; deels omdat het al vroeg donker begint te worden en deels omdat ze watervlug zijn.
Aan het eind van de middag gaan we naar een pizzeria waar we een uitstekende Seafood pizza krijgen voorgeschoteld, maar de hoofdschotel is toch de Bleue crowned Motmot die zich vanaf het terras op vijf meter afstand laat zien. Het begint al wat donker te worden maar met invul-flitslicht maken we nog een serie prachtige foto.s.

Zaterdag 29 november.
Na het ontbijt proberen we voor de komende nacht te reserveren bij het biologisch station van Palo Verde, maar dat blijkt volgeboekt. Toch willen we dit moerasgebied bezoeken en besluiten dus maar op een dag heen en weer te gaan en de laatste drie nachten door te brengen in Hotel Villa Lapas bij het Carara Natl Park.
De weg omlaag -hoewel niet dezelfde- is net zo slecht als de heenweg naar Monteverde en over de eerste 35 km tot aan Las Juntas de Abangares doen we een paar uur. Voordeel is opnieuw dat er minder kans is dat de plaatselijke avifauna aan onze aandacht ontsnapt. We zien een paar keer ekstergaaien en zelfs twee soorten toekans in een boom. Ze zijn niet schuw en laten zich prachtig zien.
In Palo Verde zelf blijkt veel suikerriet aangeplant en op die terreinen zien we niet veel, maar de rijstvelden op de nattere gedeelten leveren veel grote zilver- en koereigers op. Ook zien we daar kaalkop-ooievaars en vanuit de verte zelfs een Jibaru-ooievaar. In de namiddag begint het weer te plenzen,maar dan zijn we al op weg naar Carara, waar we om half vijf aan komen. Het hotel is weer prima: een soort oase in de rimboe met een eigen Canopy Tour: een zweefbaan door de boomkronen van het regenwoud.

Zondag 30 november.
Het heeft de hele nacht aan een stuk door geregend en dat zal de rest van de dag zo blijven. We hebben een Birdingtour per schip door het mangrovewoud geboekt en gelukkig is de boot voorzien van een dak. We zien heel veel: moerasvogels laten zich door de regen kennelijk niet uit het veld slaan, maar de lichtomstandigheden voor het fotograferen zijn dramatisch. Een enkele keer nemen we onze toevlucht tot flitsen, maar los van de rode ogen die dat ook bij vogels veroorzaakt is het geen succes. Dan maar geen foto's. De tocht is desondanks zeer de moeite waard: we zien meer dan tien nieuwe soorten.
Na de middag gaan we nog wat in de tuin vogelen maar met de gestaag neer dalende regen is dat niet echt een succes. Toch zien we nog een toekan soort die we nog niet eerder in de kijker hadden. Nu ontbreekt alleen nog de groene Emerald toucanet op onze lijst.
Tot het avondeten zitten we nog wat op ons overdekte terras door de telescoop te turen maar veel levert dat niet meer op.

Maandag 1 december
Als we om half zes wakker worden is het stralend weer. Snel naar het restaurant voor een ontbijt en vervolgens proberen we de excursie van gisteren met dit fraaie weer nog eens over te doen, want de omstandigheden lenen zich nu veel beter voor fotograferen. Na het ontbijt gaan we eerst naar het nabijgelegen Carara Natl Parque. Er blijken twee ingangen te zijn. We kiezen eerst voor de ingang bij de rivier, omdat dat naar een moerasmeertje leidt waar veel vogels te verwachten zijn. Het pad daar heen staat echter grotendeels onder water. Als je een gids huurt à 20 dollar pp. Krijg je er van hem een paar rubber laarzen bij, maar de gids is met anderen op stap, dus wij proberen het op onze wandelschoenen. Na een paar honderd meter door de modder ploeteren -we hebben nog niets anders gezien dan steekbeesten- keren we toch maar op onze schreden terug. De hoofdingang geeft toegang tot een aantal veel drogere paden. Daar wandelen we een uur of twee door de jungle. We horen af en toe rode Ara's en een keer zien we ze ook over vliegen.
Op de terugweg gaan we nog even bij de riviermonding bij ons hotel kijken, waar we steltkluten, een kleine plevier en een geelpootruiter ontdekken.
Om twee uur gaan we met onze gids Louis Campos weer varen door de moerasdelta. We zien niet alleen veel meer soorten dan gisteren in de regen, maar maken bovendien veel betere foto's met deze lichtomstandigheden. Naast de gebruikelijke lokale soorten zien we een griel en ook onze eigen kwak. Ook zien we twee ijsvogels: de Amazon kingfisher en de Green kingfisher. En met de reigerachtigen kan het natuurlijk niet op. Naast de alom tegenwoordige grote en kleine zilverreiger zien we ook de Yellow crowned Night heron, de Green heron, de Little blue heron, de Bare throated tiger heron, de Great blue heron de Tricolored heron, de Boat billed heron en natuurlijk de koereiger. En als toegift nog de roofvogels: Crested caracara, Yellow headed caracara en de Black hawk.
Voldaan begeven we ons na afloop aan het diner in de wetenschap dat we ieder vanavond weer een dikke duizend foto’s kunnen sorteren.

Dinsdag 2 december
Na het ontbijt gaan we richting vliegveld maar we hebben genoeg tijd over om onderweg nog wat te vogelen en zelfs nog een attractie te bezoeken. We kiezen voor de Poas vulkaan, die ten noorden van San Jose in een nationaal park ligt en die per auto goed bereikbaar is. Halverwege de vulkaan helling begint het helaas weer te regenen en boven gekomen blijken beide vulkaankegels in een dicht wolkendek gehuld te zijn, zodat we er niets van te zien krijgen.
Dan maar meteen naar het vliegveld waar we twee uur eerder aankomen dan nodig is. Het afleveren van de auto verloopt vlot en zonder problemen. Een paar uur later vliegen we naar Panama city en een uurtje later door naar Amsterdam, waar we weliswaar wat geradbraakt, maar toch keurig op tijd aan komen.

Natuurlijk heb ik heel veel gefotografeerd. Hieronder volgt een overzicht.