28 juli, 2026

Staartmezen in de tuin

Gisteren werd ik verrast door een groep staartmezen die mijn tuin bezocht. Het waren er zeker een stuk of tien! Geweldig om te zien hoe ze uitgebreid aan het badderen waren op mijn waterstenen.

De staartmees (Aegithalos caudatus) is een kleine zangvogel die direct opvalt door zijn lange staart, die langer is dan zijn lichaam. Hij wordt ongeveer 14 centimeter lang, waarvan bijna de helft uit de staart bestaat. Zijn verenkleed is voornamelijk wit, zwart en zachtroze. Staartmezen leven het grootste deel van het jaar in kleine, hechte groepen. Ze trekken samen door bossen, parken, tuinen en struikrijke gebieden, terwijl ze voortdurend zachte contactroepjes laten horen. Ze eten vooral kleine insecten, spinnen en rupsen. In de winter vullen ze hun dieet aan met zaden. In het voorjaar vormen paartjes een territorium en bouwen ze een bijzonder bolvormig nest van mos, korstmossen en spinnenwebben. Het vrouwtje legt meestal 8 tot 12 eieren, die ongeveer twee weken worden bebroed. Na het uitvliegen worden de jongen nog enige tijd gevoerd. Opvallend is dat andere familieleden soms meehelpen met het grootbrengen van de jongen. De staartmees is in Nederland een standvogel, wat betekent dat hij het hele jaar in ons land blijft. Hij komt veel voor in bossen, parken en grote tuinen met voldoende bomen en struiken. Zijn sociale gedrag, acrobatische manier van foerageren en opvallend lange staart maken hem tot een van de meest geliefde tuinvogels.

Staartmees   .   Long-tailed Tit  ·  Aegithalos caudatus
Staartmees   .   Long-tailed Tit  ·  Aegithalos caudatus
Staartmees   .   Long-tailed Tit  ·  Aegithalos caudatus
Staartmees   .   Long-tailed Tit  ·  Aegithalos caudatus
Staartmees   .   Long-tailed Tit  ·  Aegithalos caudatus
Staartmees   .   Long-tailed Tit  ·  Aegithalos caudatus
Staartmees   .   Long-tailed Tit  ·  Aegithalos caudatus
Staartmees   .   Long-tailed Tit  ·  Aegithalos caudatus
Staartmees   .   Long-tailed Tit  ·  Aegithalos caudatus
Staartmees   .   Long-tailed Tit  ·  Aegithalos caudatus

19 juli, 2026

Warmte

De afgelopen tijd was het zeer warm. Gelukkig ligt mijn thuis gericht op het noordwesten en heb ik in de ochtend gelukkig schaduw in de tuin. Dat waren eigenlijk de enige momenten dat ik aan fotografie toe kwam. Ook macrofotografie kwam weer eens aan bod.

Blinde bij   .  Eristalis tenax

Groene vleesvlieg   .   Lucilia sericata

Gewone oeverlibel   .   Orthetrum cancellatum

Gewoner oeverlibel   .  Orthetrum cancellatum

Een enkele keer ging ik er ook na het avondeten erop uit op uit en zag ik ooievaars altijd wel ergens in de buurt. Opvallend was dat de poten wit waren van de ontlasting. Ooievaars poepen soms bewust op hun eigen poten. Dat klinkt vreemd, maar het heeft een nuttige functie: koeling. Hun uitwerpselen bevatten veel water. Wanneer die op de poten terechtkomen en vervolgens verdampen, wordt warmte aan het lichaam onttrokken. Dit werkt een beetje zoals zweten bij mensen. Vogels hebben namelijk geen zweetklieren zoals wij. Dit gedrag heet urohidrose en komt ook voor bij andere grote vogels, zoals sommige reigers en gieren. Vooral op warme dagen zie je vaak dat hun poten wit uitgeslagen zijn door opgedroogde uitwerpselen. Daarnaast kan het poepen op de poten mogelijk ook helpen om parasieten of bacteriën op de huid te verminderen, maar de belangrijkste en best onderzochte functie is temperatuurregulatie. 


Ooievaar  .  White Stork  ·  Ciconia ciconia

De haas kleurde heel mooi in het avondlicht en was absoluut niet schuw.

Europese Haas   .   Lepus Europaus

In de tuin was genoeg te beleven. Ook zag ik opvallend gedrag bij de koolmees en de merel. Ze namen regelmatig een zonnebad. Vogels nemen een zonnebad omdat het verschillende voordelen heeft. Ze gaan vaak op een zonnige plek zitten, spreiden hun vleugels en staart en zetten hun veren uit. Dat ziet er soms vreemd uit, maar is meestal heel normaal.

De belangrijkste redenen zijn:

  • Parasieten bestrijden: Warmte en fel zonlicht kunnen luizen, mijten en andere parasieten minder actief maken. Daarna kunnen vogels zich makkelijker poetsen en de parasieten verwijderen.
  • Verzorging van de veren: Na het zonnebaden poetsen vogels vaak hun verenkleed. De warmte maakt de veren soepeler en helpt bij het verdelen van oliën over de veren.
  • Mogelijk vitamine D: Er wordt gedacht dat zonlicht kan bijdragen aan de aanmaak of benutting van vitamine D via de olie die vogels tijdens het poetsen over hun veren verspreiden, al verschilt dit per vogelsoort en is dit minder goed vastgesteld dan de andere voordelen.Tijdens een zonnebad kun je een vogel zien:
  • met gespreide vleugels;
  • met de staart uitgewaaierd;
  • met de kop iets achterover;
  • soms minutenlang bijna bewegingloos.
 Koolmees   .   Great Tit  ·  Parus major
erel   .   Common Blackbird  ·  Turdus merula

Merel   .   Common Blackbird  ·  Turdus merula

Merel   .   Common Blackbird  ·  Turdus merula

Natuurlijk kwamen er ook veel tuinvogeltje s even drinken

Putter   .   European Goldfinch  ·  Carduelis carduelis

Putter   .   European Goldfinch  ·  Carduelis carduelis

Pimpelmees   .   Eurasian Blue Tit  ·  Cyanistes caeruleus

Koolmees   .   Great Tit  ·  Parus major

Best wel bijzonder was de Jufferkraanvogel, die natuurlijk ontsnapt was, maar waar ik toch, omdat het in de buurt was, de moeite vond om hem op de foto te zetten.

 Jufferkraanvogel - Demoiselle Crane - Grus virgo

 Jufferkraanvogel - Demoiselle Crane - Grus virgo


04 juli, 2026

Steenuil

De afgelopen weken heb ik me vooral gericht op de steenuil. 

Langs de Woudweg was deze week voor het eerst sinds lange tijd weer een Steenuil te zien. 

Ook op de bekende plek bij de kapel was er weer eentje te zien: voor mij de eerste waarneming van dit jaar! Steeds zat hij op de dakgoot van de stal. Later verhuisde hij even naar zijn vaste plekje in de fruitboom, waar hij prachtig gecamoufleerd tussen de takken zat.

Op een derde locatie waar we een steenuil zagen, stond vroeger een pompstation onder een kas. Nadat deze bouwval was afgebroken, is er op dezelfde plek een speciaal bouwwerk neergezet dat de oude situatie nabootst en volledig is ingericht als verblijfplaats voor de steenuil. Een prachtig initiatief! En met succes, want ook dit nieuwe onderkomen is inmiddels door de steenuil geadopteerd.

Steenuil - Little Owl  ·  Athene noctua


Steenuil - Little Owl  ·  Athene noctua
Steenuil - Little Owl  ·  Athene noctua
Steenuil - Little Owl  ·  Athene noctua
Steenuil - Little Owl  ·  Athene noctua
Alternatief voor oude pompstation
Steenuil - Little Owl  ·  Athene noctua